ELMALI TARİHİ

İlçemiz tarihi M.Ö. 4 ve 5. yüzyıllarda yaşamış olan Likyalı'ların yaşaması ile başlar. Tarih öncesi M.Ö. 2000-3000 yılların varan yaşantısı tarihin halâ bir karanlık örtüsü altındadır. Bu devirlere ait mezarlarda yapılan kazı ve incelemeler Likyalı'ların bir Asya Kavmi olduğunu kabule imkan vermiştir. Likya olarak anılan bölge sırasıyla kronolojik olarak, Roma imparatorluğu, Bizans imparatorluğu, Selçuklu Devleti, Teke Beyliği ve Osmanlı imparatorluğu'nun yönetiminde kalmıştır. Elmalı Likya'nın kuzeyine temsil eden önemli şehirlerden biridir.
İlçe çeşitli medeniyetler ile iç içe yaşamış bir yöredir. Bunları sırasına göre tesbit etmek günümüz için imkansızdır. Doğuda Semahöyük Köyü yakınlarında Karataş'ta, batıda Hacımusalar Köyü yakınındaki Hacımusalar Höyüğünde yapılan kazılar bölgenin Bronz Çağdan bu yana iskan edildiğini göstermektedir. Ancak Elmalı kentinin ilk kuruluşunun kolonizasyon döneminde 8.Yüzyılda olduğu tahmin edilmektedir. Doğuda Semahöyük Köyü yakınlarında Karataş'da, batıda Hacımusalar Köyü yakınındaki Hacımusalar Höyüğü'nde yapılan kazılar ait höyükler Elmalı Ovasının 3 bin yıllarından beri iskan edildiğini gösterir

Teke Emirliğinde Yıldırım Beyazıt zamanında Osmanlı idaresine geçen Elmalı, Osmanlı Devleti'nin ilk zamanlarında Anadolu Eyaletine bağlı Teke Livasının merkezi ve Teke Paşalarının ikametgahı olmuştur. İdare merkezinin Antalya'ya nakledilmesi üzerine Elmalı kaza haline gelmiştir. İlçe sıra ile "Kabalı, Amelas ve Elmalı" isimlerini almış olup, bu isimlerin nereden kaynaklandığına dair kesin bir delil yoktur. Tamamen efsane ürünüdür. Elmalının bilinen tarihi Tekeoğulları ile başlar. Anadolu Selçukluları tarafından eski Likya topraklarına yerleştirilen ve bölgeye kendi adlarını veren Tekeli Türk boyları Elmalı'ya hareket getirmişlerdir.

Osmanlı Devrinin ilk yıllarında Elmalı, Antalya Eyaletine bağlı Teke Livasının merkezi olmuş, idare merkezinin Antalya'ya alınmasına rağmen, Sancak beyleri bu bölgeyi yaylalama merkezi olarak kullanmaları ilçeyi sürekli canlı tutmuştur. Elmalı, askeri yollardan uzak kalmış olmakla fazla gelişmemişse de, yine de kendine göre yöresel bir ekonomik faaliyetin merkezi olmuştur. Elmalı eskiden çeşitli hayvan ürünlerinin toplandığı bir pazar yeri olduğu gibi burada pamuklu bezler dokunurdu, dericilikde gelişmişti. Elmalı'da krom madeni de çıkarılmaktaydı ve zamanın Dahiliye Nazırı Memduh Paşa (1839-1925) bir tezkire ile dört krom madeninin kendisine verilmesini istemiştir.
19. yüzyıl sonunda ilçede 20 cami, 3 Rum,1 Ermeni kilisesi, 5 hamam, 3 han bulunuyordu. Dükkan sayısı 508 ve 1841 yılında kentin nüfusu 10 bin civarında idi. 19, yüzyıl sonunda Konya vilayetinin, Antalya Sancağına bağlı olan Elmalı, Cumhuriyetten sonra 1940 yılında çıkan bir yangınla tamamen yanmış ve yeniden imar edilmiştir. Elmalı'ya 1883 yılında bir de telgrafhane inşa edilmişti.